Kabili (po arap. Gabail) berberska su etnička grupa koja živi u Kabiliji, oblasti Alžira koja je po njima dobila ime. Nakon Šiljha u Maroku predstavljaju drugu po važnosti od svih berberskih etničkih grupa.

Berberi govore kabilskim jezikom, a ima ih preko 1,7 miliona (1 mil. u Alžiru i 700 000 u Tunisu).

Kabili su pripadnici berberske etničke skupine i predstavljaju najveću homogenu kulturnu zajednicu u Alžiru. Iako su prisutni i u ostalim delovima Alžira, Kabili istorijski nastanjuju regiju Kabiliju na severoistoku Alžira koja je po njima i dobila ime.

Zbog velikih iseljavanja iz Alžira tokom 19. i 20. veka danas mnogi Kabili žive i u Francuskoj, Sjedinjenim Američkim Državama i Kanadi. Važno je istaknuti da Kabili čine oko 80% berberskog građanstva u Alžiru, zbog čega se ovde često naziv za Berbere i Kabile uzima kao sinonim. Takođe, Berberi pored Arapa predstavljaju drugi ustavno priznati narod u Alžiru. Kabili s ponosom ističu da govore kabilskim jezikom koji pripada berberskoj jezičnoj skupini, iako se mnogi od njih vrlo dobro služe i arapskim, francuskim ili engleskim jezikom. Iako su poznati po svojoj jakoj sekularnoj tradiciji, Kabili su pretežito pripadnici sunitskog islama, ali među njima također ima i pripadnika više hrišćanskih denominacija.

Istorija – Kabili

Kabili su poznati kao osnivači Fatimidske dinastije koja je vladala Severnom Afrikom u srednjem veku. Kada su osvojili Egipat, Fatimidi su vlast nad Magrebom prepustili lokalnoj kabilskoj dinastiji Ziridima, koja se pak raspala, pa su vlast nad Kabilijom i Kabilima imali Hamadidi.

Od antičkih vremena pa sve do 19. veka Kabili su uglavnom živeli slobodno i nezavisno. Nakon osmanskog osvajanja Alžira, Kabili su, koristeći nepristupačnost planinskog terena, čuvali svoju de fakto nezavisnost sve do francuskog osvajanja u 19. veku, kome se oduprla legendarna Fatma n’Sumer. U ratu za neovisnost Alžira sudelovali su mnogi Kabili, dok je Kabilija bila jedno od područja koja su bila najviše pogođena ratnim zbivanjima.

Nakon nezavisnosti Alžira 1962. godine, Kabili su došli u sukob sa centralnom vladom u borbi za svoja prava i jezik, koji je eskalirao u tzv. Berbersko proleće godine 1980. Unatoč trenutnoj stabilnoj situaciji oni i dalje danas traže veću autonomiju i ravnopravnost kabilskog jezika s arapskim.

Od najpoznatijih osoba kabilskog porekla izdvajamo poznatu francusku pevačicu Edith Piaf te francuskog fudbalera Zinedine Zidana.03

PROČITAJTE: TASSILI N’AJJER – PLANINSKI LANAC U SAHARSKOJ PUSTINJI

Kabilija

Kabilija je u antičko doba bila deo Kraljevine Numidije (202. p. n. e. – 46. p. n. e.). Kasnije je ovu oblast preuzelo rimsko carstvo. Godine 289. p. n. e. pleme Berbera iz Kabile, pobunili su se protiv rimske vladavine, međutim pobunjenici su poraženi nakon jednogodišnje ofanzive i proterani iz svoje domovine u Kabiliji, u Saharu.

Kabili

Zemlja Kabila dugo je bila neosvojiva i nedostupna Osmanskim trupama. Osmanlije su uspostavili nekoliko vojnih naselja i tu su nametali vladavinu islamskog Osmanskog carstva. Planinsko jezgro, međutim, nije bilo osvojeno. Islam je ipak postepeno usvojen.

Tokom vladavine Alžira, većina Kabila je bila nezavisna. Kabilija je bila podeljena u dva glavna kraljevstva, kraljevstvo Kuku i kraljevstvo Ait Abas.

Usledila je kolonijalizacija, a ovaj region je bio jedno od poslednjih uporišta protiv francuske kolonijalizacije. Francuzi su postepeno zauzeli ovu oblast 1830.

Kabilija je oblast u severnom delu Alžira, gusto naseljena Kabilima.

Zemljište je planinsko (do 2 308 m), delom pošumljeno i bogato vodenim tokovima. Kabilija je bogata gvozdenom, olovnom i bakarnom rudom.

Glavni zemljoradnički proizvodi su:

  • pšenica
  • masline
  • sredozemno voće
  • grožđe