Turističke atrakcije na Zlatiboru su u velikom broju i bitno doprinose popularnosti ove planine. Počev od hidroloških, preko geomorfoloških do ambijentalnih, one čine da turistima na Zlatiboru nikada nije dosadno. Uvek postoji nešto vredno pažnje što bi mogli da posete tokom svog boravka na planini. Ova svojevrsna turistička znamenja su dislocirana od turističkog centra, skrivena i ušuškana u nekoliko zlatiborskih sela.

Turističke atrakcije na Zlatiboru

Stopića pećina

Turističke atrakcije na Zlatiboru
Turističke atrakcije na Zlatiboru – Stopića pećina

Stopića pećina se nalazi na severoistočnoj strani planine Zlatibor, između sela Rožanstva i Trnave. Udaljena je 250 km od Beograda, 30 km od Užica, a od turističkog centra Zlatibora udaljena je svega 19 km. Iznad pećine prolazi magistralni put Zlatibor-Sirogojno, od koga je uređena prilazna staza do same pećine.

Pećina je dobila ime po zaseoku Stopići. Prve pisane podatke o njoj nalazimo u Zapisniku Srpskog geološkog društva iz 1901. godine, dok je prva speleološka istraživanja obavio naš veliki istraživač i tvorac naučne speleologije, čuveni Jovan Cvijić.

Stopića pećina je rečna pećina dugačka 1.691,5 m, kroz koju protiče Trnavski potok, a čine je pet celina: Svetla dvorana, Tamna dvorana, Velika sala sa kadama, Kanal sa kadama i Rečni kanal. Krečnjački sloj u pećini datira iz perioda triasa i debeo je preko 100 m.

Turistički deo pećine ima nekoliko atraktivnih elemenata, kao što su: prostrani ulaz, otvori na tavanici (dugure), siparska kupa „Pseće groblje“, vodopad „Izvor života“ i niz bigrenih kada.

Impresivni ulazni otvor s desne strane reke Prištavice nalazi se na 711,18 m nadmorske visine. Zaštitni znak pećine predstavljaju Bigrene kade, udubljenja oivičena kamenim zidovima, vijugavim, rumenkastim naborima u kojima se nakuplja voda i kaskadno se preliva stvarajući slapove.

Pri većim vodama formira se jedinstven vodopad visine 9,44 m – kao sa neba sručuje se zapenušana vodena masa, od kapljica treperi vazduh, a sa mokrih zidova bije hladnoća dok posetioca obuzima jeza u mrklom mraku ove pećine. Uprkos tome, vodopad je nazvan „Izvor života“.

Ovu zlatiborsku atrakciju možete posetiti, u pratnji vodiča. U zimskom periodu od 9.30 do 18 časova i u letnjem periodu takođe od 9.30 do 18 časova. Cena ulaznice je 250 dinara.

Muzej Staro selo Sirogojno

Turističke atrakcije na Zlatiboru
Turističke atrakcije na Zlatiboru – Muzej Staro selo Sirogojno

U selu Sirogojno 26 km od turističkog centra Zlatibor, nalazi se jedini muzej na otvorenom u Srbiji „Staro selo“. Na lokaciju od pet hektara, pored crkve Svetog Petra i Pavla, prevučene su iz svih delova Zlatibora stare brvnare, kako bi se ovde prezentovale i čuvale.

Muzej čine dve celine. Prva je skup kuća koje su sačuvale svoj prvobitni izgled i namenu, i one sačinjavaju stalnu muzejsku postavku formiranu u dve zlatiborske okućnice. Drugu grupu čine kuće koje su sačuvale svoj prvobitni izgled. Ali im je namena promenjena, adaptirane su i prilagođene turističkim potrebama. To su dvorana, prodavnica suvenira, krčma, apartmanske zgrade…

Muzejska postavka zlatiborskih brvnara predstavlja svedočanstvo kulture stanovanja u zlatiborskom kraju u 19. i početkom 20. veka. U to vreme živelo se u zadrugama koje su brojale i do 50 članova, a zlatiborsku okućnicu sačinjavao je veliki broj manjih objekata raspoređenih oko „glavne kuće“.

Pravljene na padini okrenutoj prema Suncu, kuće su četvrtastog oblika sa zidovima od vodoravno naslaganih brvana na uglovima vezanih u „ćetr“, pokrivene šindrom, kamenim pločama ili slamom. Na krovu su se nalazili otvori „badže“ koji su služili za cirkulaciju vazduha. A na samom vrhu kuće se nalazio dimnjak koji se zvao „kapić“.

Glavna kuća

„Glavna kuća“ ima dve prostorije – „kuću“ i „sobu“, a ispod sobe se nalazio podrum. Istočna i zapadna vrata su pored funkcionalnih imala i simbolička značenja. Sve što je dobro i lepo ulazilo je na istočna vrata – novorođenče, mlada, kumovi, gosti…, a sve što je loše izlazilo je na zapadna.

Centralno mesto „kuće“ zauzimalo je ognjište. U njemu je vatra uvek gorela, na njemu se pripremala hrana. Oko ognjišta su se uveče sabirali članovi zadruge dogovarali se o poslovima za naredni dan, a potom tu i spavali.

Okućnicu si činili i vajat (zgrada koju je dobijao svaki sin domaćina kada se oženi), mlekar (za čuvanje mleka i mlečnih proizvoda), pekara (za pečenje hleba), ambar i salaš (za čuvanje žita i kukuruza), mišana (za sušenje voća), kačara (za pečenje rakije) i štala (za stoku).

Drugi deo muzejske postavke čine objekti originalnog izgleda, ali prilagođeni turističkim potrebama. Dvorana i letnja pozornica za izložbe, seminare, književne susrete, pozorišne predstave i koncerte; izložbeni i prodajni prostor proizvoda starih zanata i kopija muzejskih eksponata koje izrađuju seoske zanatlije; krčma Muzeja koja posetocima nudi zlatiborska jela pripremljena na starinski način, uz konake za smeštaj i boravak gostiju.

Program Muzeja je i očuvanje starih zanata, pa se u tri opremljene radionice tokom leta organizuje obuka u kačarskim, kovačkim i grnčarskim veštinama. Sastavni deo Muzeja čini Crkva Svetog Petra i Pavla sa vrednim ikonostasom iz 1764. godine.

Ovaj jedinstveni Muzej na otvorenom možete posetiti u zimskom periodu od 9 do 16 časova, a u letnjem periodu od 9 do 19 časova.

Cene ulaznica: Odrasli – 150 dinara, đačke ekskurzije – 100 dinara, grupe preko 10 posetilaca – 120 dinara, porodična ulaznica – 400 dinara, deca do 7 godina ne plaćaju ulaz.

PROČITAJTE: Crkve i manastiri na Zlatiboru

Mokra Gora

Turističke atrakcije na Zlatiboru
Turističke atrakcije na Zlatiboru – Mokra Gora

Mokra Gora je živopisno planinsko selo koje se prostire između planina Tare i Zlatibora. Popularna atrakcija je stara pruga uskog koloseka, Šarganska osmica, koja ide 300 metara uzbrdo i formira savršenu osmicu.

Na obližnjem brdu Mećavnik se nalazi etno selo našeg proslavljenog filmskog režisera Emira Kustiricekoje je sagrađeno u lokalnom etno stilu. Posetioci ovde mogu da udahnu jedinstvenu atmosferu, uživaju u prirodi, da probaju lokalnu hranu i da kupe ručno izrađene suvenire.

Istočno od Mokre Gore nalazi se selo Kremna. Nadaleko poznato po prorocima Milanu Tarabiću (1809-1854) i njegovom rođaku Mitru Tarabiću (1829-1899).

Ovu živopisnu atrakciju možete posetiti u zimskom periodu od 9 do 16.30 časova, a u letnjem periodu od 8 do 18.30 časova.

Vodopad u Gostilju

Turističke atrakcije na Zlatiboru
Turističke atrakcije na Zlatiboru – Vodopad u Gostilju

Gostiljski vodopad je jedna od najatraktivnijih hidroloških vrednosti Zlatibora. Nalazi se u selu Gostilje na 25 km od centra Zlatibora.

Na Gostiljskoj reci, ispred ušća u reku Katušnicu, voda se obrušava sa 20 m visoke krečnjačke litice, formirajući tako jedinstven vodopad.

Nizvodno od vodopada potok gradi veći broj manjih vodopada i slapova sve do ušća u reku Katušnicu.

Gostiljski vodopad je zlatiborska atrakcija koju vredi posetiti i uživati u jedinstvenim planinskim prizorima.

Možete ga posetiti u zimskom periodu od 9 do 16.30 časova, a u letnjem periodu od 9 do 19 časova.

Prerast u Dobroselici

Turističke atrakcije na Zlatiboru
Turističke atrakcije na Zlatiboru – Prerast u Dobroselici

U podnožju južnog oboda Ravnog Tornika, na lokalitetu Točkovica u Dobroselici nalazi se Prerast, u narodu poznata kao Točkovička pećina ili Šupljica.

Do Prerasti, udaljene od Zlatibora oko 23 km, vodi put preko Vodica (1.081 m), zatim preko prevoja Preseda (1.186 m), odakle se put spušta do južnog otvora Prerasti (900 m nadmorske visine).

Pećina na južnoj i severnoj strani ima dva otvora udaljena jedan od drugog oko 50 m. Dok je prosečna visina pećine oko 15 m.

Kroz pećinu teče potok, nekadašnja ponornica, za koji se pretpostavlja da je erozivno uticao na pećinu.